Kiedy fortepian uwidacznia dźwięk

Większość z nas doświadcza muzyki uszami. Dla niewielkiego odsetka osób, u których występuje zjawisko neurologiczne znane jako synestezja, dźwięki mogą jednak pojawiać się także jako kolory. Określone dźwięki, akordy lub barwy dźwięku wywołują u nich wrażenia wzrokowe, tworząc wyjątkowe połączenie między słuchem a wzrokiem.

Ta fascynująca koncepcja zainspirowała chińskiego inżyniera i twórcę He Shijie do podjęcia ambitnego, trzyletniego projektu: zbudowania „magicznego fortepianu”, zdolnego do wizualizowania muzyki w czasie rzeczywistym.

Prawdziwe światło, a nie efekty wizualne

Tym, co czyni projekt szczególnie interesującym, jest fakt, że efekt jest całkowicie fizyczny. W epoce zdominowanej przez CGI i grafikę generowaną przez AI fortepian He tworzy prawdziwe, widoczne rozbłyski światła, gdy naciskane są klawisze. Osiągnięcie tego celu wcale nie było proste. Jego zespół eksperymentował z wytwornicami dymu, laserami, pierścieniami wirów, a nawet kolorowymi płynami w zbiornikach wodnych, aż w końcu znaleźli rozwiązanie inspirowane zjawiskiem występującym w naturze.

Przełom przyszedł w postaci bioluminescencyjnych alg. Podobne organizmy odpowiadają za świecące niebieskie fale, które czasami można zobaczyć na wybrzeżach na całym świecie. Łącząc fortepian ze zbiornikiem zawierającym te mikroskopijne organizmy i pobudzając je kontrolowanymi pęcherzykami powietrza, przy każdym naciśnięciu klawisza powstaje świetlisty efekt widoczny w wodzie, który na chwilę rozświetla otoczenie instrumentu.

Wymiar wizualny gry na fortepianie?

Dla profesjonalistów związanych z fortepianem projekt ten rodzi interesujące pytanie. Choć spędzamy całe nasze zawodowe życie skupiając się na dotyku, barwie, intonacji, regulacji i strojeniu, czy pewnego dnia mógłby pojawić się również wizualny wymiar gry na fortepianie? Nie zwykłe dekoracyjne oświetlenie, lecz bezpośrednia reprezentacja ekspresji muzycznej — gdzie dynamika, rytm, a być może nawet barwa tonalna stają się widoczne obok samego dźwięku.

Ironia polega na tym, że w trakcie rozwoju projektu He Shijie sam nauczył się grać na fortepianie. Aby zademonstrować ukończony instrument, wykonał utwór „Time Travel” z filmu Secret z 2007 roku, pozwalając jednocześnie ożyć muzyce i jej wizualnemu odpowiednikowi.

Niezależnie od tego, czy spojrzymy na „Blue Tears Piano” jako na sztukę, inżynierię, czy fascynujący eksperyment w zakresie ludzkiej percepcji, przypomina nam, że nawet po ponad trzech wiekach fortepian wciąż inspiruje innowacje w zaskakujący sposób. To przekonujący przykład tego, jak jeden z najstarszych i najbardziej zaawansowanych konstrukcyjnie instrumentów muzycznych świata może nadal służyć jako platforma dla zupełnie nowych form kreatywności.

Polska wersja magazynu Online Piano Atlas powstała z myślą o polskich specjalistach i miłośnikach fortepianów. Dokładamy wszelkich starań, aby tłumaczenia były jak najwyższej jakości — za ewentualne nieścisłości językowe serdecznie przepraszamy.